Manila, 24 Setembru 2026 (SRP) โ€” Ministru Interiรณr, Francisco da Costa Guterres, Ph.D., akompaรฑa husi Embaixador Timor-Leste ba Filipina, Marciano Octavio G. da Silva, no Prezidente Autoridade Protesaun Sivรญl, Jesuinho Matos, hamutuk ho delegasaun, halaโ€™o reuniaun bilaterรกl ho Sub-Sekretรกriu ba Jestaun Dezastre husi Ministรฉriu Defeza Filipina, Harold N. Cabreros, iha Manila, Filipinas, iha 15 Setembru 2026.

Reuniaun bilaterรกl neโ€™e foka ba diskusaun no troka esperiรฉnsia kona-ba oinsรก atu hametin liutรกn kooperasaun entre Timor-Leste no Filipina iha รกrea protesaun sivรญl, prevensaun no redusaun risku dezastre, liuliu iha esforsu hametin kapasidade no reziliรฉnsia komunidade sira hasoru dezastre naturรกl.

Iha enkontru neโ€™e, parte rua diskute prioridade estratรฉjika tolu, mak:

Primeiru, fortalesimentu รกrea protesaun sivรญl, liuhosi fahe esperiรฉnsia, koรฑesimentu no kapasidade tรฉknika hodi dezenvolve no hametin sistema protesaun sivรญl iha nasaun rua.

Segundu, elevasaun kapasidade setรณr privadu, liuhosi dezenvolve estratรฉjia neโ€™ebรฉ bele aumenta partisipasaun no kapasidade setรณr privadu atu envolve ho ativu iha prevensaun, preparasaun no resposta ba dezastre, nuneโ€™e bele kontribui ba reziliรฉnsia nasional hasoru risku dezastre naturรกl.

Terseiru, hametin kooperasaun estratรฉjika ho AHA Centre, liuhosi hafoun no hametin liutรกn ligasaun kooperasaun ho sentru rejionรกl neโ€™e, neโ€™ebรฉ iha papรฉl importante iha koordenasaun asistรฉnsia umanitรกria no resposta ba dezastre iha rejiaun รzia Sudeste. Kooperasaun neโ€™e sei ajuda atu asegura resposta neโ€™ebรฉ lalais, koordenadu no efisiente liutรกn iha situasaun emerjรฉnsia.

Reuniaun bilaterรกl neโ€™e reprezenta pasu importante ida iha esforsu Timor-Leste atu aprende no benefisia husi esperiรฉnsia Filipina, neโ€™ebรฉ iha esperiรฉnsia signifikativu no sistema dezenvolvidu iha รกrea jestaun risku dezastre naturรกl.

Kooperasaun neโ€™e mos reflete kompromisu nasaun rua nian atu kontinua hametin kapasidade institusionรกl, partilha koรฑesimentu no dezenvolve mekanizmu resposta neโ€™ebรฉ efetivu, ho objetivu prinsipรกl atu fo protesaun ba povu, komunidade no patrimรณniu nasional hasoru impaktu dezastre naturรกl. #Delia. teste