Manila, 24 Setembru 2026 (SRP) โ Ministru Interiรณr, Francisco da Costa Guterres, Ph.D., akompaรฑa husi Embaixador Timor-Leste ba Filipina, Marciano Octavio G. da Silva, no Prezidente Autoridade Protesaun Sivรญl, Jesuinho Matos, hamutuk ho delegasaun, halaโo reuniaun bilaterรกl ho Sub-Sekretรกriu ba Jestaun Dezastre husi Ministรฉriu Defeza Filipina, Harold N. Cabreros, iha Manila, Filipinas, iha 15 Setembru 2026.
Reuniaun bilaterรกl neโe foka ba diskusaun no troka esperiรฉnsia kona-ba oinsรก atu hametin liutรกn kooperasaun entre Timor-Leste no Filipina iha รกrea protesaun sivรญl, prevensaun no redusaun risku dezastre, liuliu iha esforsu hametin kapasidade no reziliรฉnsia komunidade sira hasoru dezastre naturรกl.
Iha enkontru neโe, parte rua diskute prioridade estratรฉjika tolu, mak:
Primeiru, fortalesimentu รกrea protesaun sivรญl, liuhosi fahe esperiรฉnsia, koรฑesimentu no kapasidade tรฉknika hodi dezenvolve no hametin sistema protesaun sivรญl iha nasaun rua.
Segundu, elevasaun kapasidade setรณr privadu, liuhosi dezenvolve estratรฉjia neโebรฉ bele aumenta partisipasaun no kapasidade setรณr privadu atu envolve ho ativu iha prevensaun, preparasaun no resposta ba dezastre, nuneโe bele kontribui ba reziliรฉnsia nasional hasoru risku dezastre naturรกl.
Terseiru, hametin kooperasaun estratรฉjika ho AHA Centre, liuhosi hafoun no hametin liutรกn ligasaun kooperasaun ho sentru rejionรกl neโe, neโebรฉ iha papรฉl importante iha koordenasaun asistรฉnsia umanitรกria no resposta ba dezastre iha rejiaun รzia Sudeste. Kooperasaun neโe sei ajuda atu asegura resposta neโebรฉ lalais, koordenadu no efisiente liutรกn iha situasaun emerjรฉnsia.
Reuniaun bilaterรกl neโe reprezenta pasu importante ida iha esforsu Timor-Leste atu aprende no benefisia husi esperiรฉnsia Filipina, neโebรฉ iha esperiรฉnsia signifikativu no sistema dezenvolvidu iha รกrea jestaun risku dezastre naturรกl.
Kooperasaun neโe mos reflete kompromisu nasaun rua nian atu kontinua hametin kapasidade institusionรกl, partilha koรฑesimentu no dezenvolve mekanizmu resposta neโebรฉ efetivu, ho objetivu prinsipรกl atu fo protesaun ba povu, komunidade no patrimรณniu nasional hasoru impaktu dezastre naturรกl. #Delia. teste