๐‹๐ข๐ช๐ฎ๐ข๐œฬง๐š, ๐Ÿ๐Ÿ ๐ฃ๐ฎ๐งฬƒ๐ฎ ๐Ÿ๐ŸŽ๐Ÿ๐Ÿ” (๐’๐‘๐) – Ministeriu Interior, liu hosi Gabinete Planeamentu Estratรฉjiku (GPE), hala’o formasaun kona-ba Planeamentu, Monitorizasaun no Avaliasaun ba Kargu Xefia no-mos Pontu Fokal Planu no Finansas, tutela Ministรฉriu Interior nian, iha Postu-Administrativu Maubara, Munisipiu Liquiรงa.

Iha aberturaย  reprezentante Ministru Interior, atual Xefi Gabinete Ministeriu Interior, Paulo Assis Belo, konsidera formasaun neโ€™e importante tebes ba kargu diresaun sira hotu.

โ€œGPE presija atu kontinua partilha informasaun konaba oinsa prepara planu, halo monitorizasaun no prepara relatoriu dezempenhu neโ€™ebe diak liu husi formasaun espesiรกl tanba neโ€™e, lia menon husi Ministru Interior katak, ita tenki aproveita ho didiโ€™ak, ita iha UN Women neโ€™ebรฉ fo apoiu mai ita, atu ita bele forma ita nia aan, atu ita bele rezolve ita nia treinamentu neโ€™e laโ€™o ho diโ€™ak, tanbaย  tinan-tinan ita kontinua planu atu lao diโ€™ak liuhusi formasaunโ€, esplika Paul Assis, iha salaun enkontru Institutu Nasionรกl Peska no Agrikultura (INPA) Maubara.

Paul Assis konsidera, atividade neโ€™e kontempla ona iha Planu Asaun Annual Gabinete Planeamentu Estrategiku nian hodi kontinua halao formasaun atu nune formandu sira bele komprende ho diโ€™diak oinsa prepara planu neโ€™ebe diak, iha abilidade ba monitoriza no iha kapasidade prepara relatoriu no halo avaliasaun.

โ€œRelasiona ho Planu Gabinete Planeamentu Estratรฉjiku (GPE), implementa atividade Formasaun kona-ba Planeamentu Monitorizasaun no Avaliasaun ba Kargu Diresaun no Xefia, Pontu Fokal Planu no Pontu Fokรกl Finansas, tenke, konsentra didiโ€™ak para bele aprende para oinsa bele halo planu tuir prioridades Ministรฉriu nian, aprendeย  ida-neโ€™ebรฉ maka prioridade ida-neโ€™ebรฉ maka lae. Buat hotu ita bele alkansa ho diโ€™ak wainhira ita iha planu neโ€™ebรฉ diโ€™ak, wainhira ita iha planu neโ€™ebรฉ laloos ita sei la alkansa ita-nia objetivuโ€, subliรฑa.

Entretantu, Koordenador GPE, Bendito Jose Casmiro, hateten, IX Governu Konstitusional, liu hosi Ministeriu Interior sei kontinua fo formasaun neโ€™e ba funsionairiu sira iha futuru.

“Objetivu hosi formasaun neโ€™e maka atu hasaโ€™e abilidade jestor sira Ministeriu Interior nian. Tanba neโ€™e Ministรฉriu Interior liuhusi Dekretu Lei No 6/2026 11 Fevereiru alterasaun dahuluk husi Dekretu Lei No 73/2023 14 Setembru, Organika Ministรฉriu Interior iha artigu 30 kontinua mantein ezistensia Gabinete Planeamentu Estratรฉjiku, hodi fo apoiu tรฉkniku no polรญtika ba Ministรฉriu Interiรณr hodi prepara, elabora no jere Planeamentu Estratรฉjiku, Planu Asaun Ministรฉriu Interior no dezenvolve mekanismu ka jestaun ba Monitorizasaun no avalia implementasaun programa Governu, Planu Estratรฉjiku no Planu Asaun Ministรฉriu Interiรณr nianโ€, haktuir.

Nia dehan, metodu neโ€™ebe uja maka partisipativu neโ€™ebe sei ajuda formandu sira envolve ativu iha prosesu tomak atividade formasaun nian hanesan diskusaun grupu, ezersรญsiu, husu no hatan.

Iha fatin hanesan, Programme Analyst for Governance, Peace and Security UN Women nian, Flora Wai Shan Chan, agradese ba Ministeriu Interior neโ€™ebe durante neโ€™e sai parseria importante hodi hasaโ€™e partisipasaun feto iha promosaun igualdade jeneru nian.

โ€œObrigadu barak ba oportunidade, hau hodi Nasoins Unidas nia naran, ha’u hakarak hato’o ha’u-nia apresiasaun ba ministรฉriu Interior, liuliu ba ihaย  Ministru Interior nia lideransa no parseria ba iha promosaun igualdade jรฉneru no reforsa protesaun direitu feto no labarik-feto sira-nian iha Timor-Leste. Ha’u mรณs hakarak hato’o ha’u-nia agradesimentu no apresiasaun ba iha IX Governu konstitusionรกl Timor-Leste nian, liuliu ba Ministรฉriu Interiรณr, ba parseria,ย  halo ona progresu furak no signifikativu hodi hasa’e partisipasaun no reprezentasaun umanu iha pรกs no seguransaโ€, deklara Wai Shan.

Reprezentante UN Women neโ€™e hateten, durante neโ€™e Ministeriu Interiorย  mรณs hametin resposta ba jรฉneru hodi responde ba dezafiu seguransa tradisionรกl no emerjensia sira, hanesan trรกfiku Humanu, dezastre relasiona ho impaktu ka mudansa klimรกtika.

โ€œAmi hakarak kongratula Ministeriu Interior iha adosaun ba estratรฉjia seguransa nasionรกl foin lalais ne’e, ne’ebรฉ fornese parseria ida imporantante hodi hametin pรกs, estabilidade no dezenvolvimentu nasional. Entretantu, planu asaun anuรกl sira-ne’e sai hanesan violasaun entre vizaun estratรฉjiku sira no implementasaun pratika, nune’e sei transforma prioridade nasionรกl sira ne’ebรฉ luan liu iha estratรฉjia seguransa nasionรกlโ€, akresenta.

Wai Shan hatutan, atividadeย  jรฉneru ne’e esensiรกl atu asegura se lae, bele sai dezafiu ba dezenvolvimentu nasional. #Elisa

error: Deskulpa, Konteúdu hetan Protesaun!!