Manila, 24 Setembru 2026 (SRP) β€” Ministru InteriΓ³r, Francisco da Costa Guterres, Ph.D., akompaΓ±a husi Embaixador Timor-Leste ba Filipina, Marciano Octavio G. da Silva, no Prezidente Autoridade Protesaun SivΓ­l, Jesuinho Matos, hamutuk ho delegasaun, hala’o reuniaun bilaterΓ‘l ho Sub-SekretΓ‘riu ba Jestaun Dezastre husi MinistΓ©riu Defeza Filipina, Harold N. Cabreros, iha Manila, Filipinas, iha 15 Setembru 2026.

Reuniaun bilaterΓ‘l ne’e foka ba diskusaun no troka esperiΓ©nsia kona-ba oinsΓ‘ atu hametin liutΓ‘n kooperasaun entre Timor-Leste no Filipina iha Γ‘rea protesaun sivΓ­l, prevensaun no redusaun risku dezastre, liuliu iha esforsu hametin kapasidade no reziliΓ©nsia komunidade sira hasoru dezastre naturΓ‘l.

Iha enkontru ne’e, parte rua diskute prioridade estratΓ©jika tolu, mak:

Primeiru, fortalesimentu Γ‘rea protesaun sivΓ­l, liuhosi fahe esperiΓ©nsia, koΓ±esimentu no kapasidade tΓ©knika hodi dezenvolve no hametin sistema protesaun sivΓ­l iha nasaun rua.

Segundu, elevasaun kapasidade setΓ³r privadu, liuhosi dezenvolve estratΓ©jia ne’ebΓ© bele aumenta partisipasaun no kapasidade setΓ³r privadu atu envolve ho ativu iha prevensaun, preparasaun no resposta ba dezastre, nune’e bele kontribui ba reziliΓ©nsia nasional hasoru risku dezastre naturΓ‘l.

Terseiru, hametin kooperasaun estratΓ©jika ho AHA Centre, liuhosi hafoun no hametin liutΓ‘n ligasaun kooperasaun ho sentru rejionΓ‘l ne’e, ne’ebΓ© iha papΓ©l importante iha koordenasaun asistΓ©nsia umanitΓ‘ria no resposta ba dezastre iha rejiaun Ázia Sudeste. Kooperasaun ne’e sei ajuda atu asegura resposta ne’ebΓ© lalais, koordenadu no efisiente liutΓ‘n iha situasaun emerjΓ©nsia.

Reuniaun bilaterΓ‘l ne’e reprezenta pasu importante ida iha esforsu Timor-Leste atu aprende no benefisia husi esperiΓ©nsia Filipina, ne’ebΓ© iha esperiΓ©nsia signifikativu no sistema dezenvolvidu iha Γ‘rea jestaun risku dezastre naturΓ‘l.

Kooperasaun ne’e mos reflete kompromisu nasaun rua nian atu kontinua hametin kapasidade institusionΓ‘l, partilha koΓ±esimentu no dezenvolve mekanizmu resposta ne’ebΓ© efetivu, ho objetivu prinsipΓ‘l atu fo protesaun ba povu, komunidade no patrimΓ³niu nasional hasoru impaktu dezastre naturΓ‘l. #Delia