Manila, 24 Setembru 2026 (SRP) β Ministru InteriΓ³r, Francisco da Costa Guterres, Ph.D., akompaΓ±a husi Embaixador Timor-Leste ba Filipina, Marciano Octavio G. da Silva, no Prezidente Autoridade Protesaun SivΓl, Jesuinho Matos, hamutuk ho delegasaun, halaβo reuniaun bilaterΓ‘l ho Sub-SekretΓ‘riu ba Jestaun Dezastre husi MinistΓ©riu Defeza Filipina, Harold N. Cabreros, iha Manila, Filipinas, iha 15 Setembru 2026.
Reuniaun bilaterΓ‘l neβe foka ba diskusaun no troka esperiΓ©nsia kona-ba oinsΓ‘ atu hametin liutΓ‘n kooperasaun entre Timor-Leste no Filipina iha Γ‘rea protesaun sivΓl, prevensaun no redusaun risku dezastre, liuliu iha esforsu hametin kapasidade no reziliΓ©nsia komunidade sira hasoru dezastre naturΓ‘l.
Iha enkontru neβe, parte rua diskute prioridade estratΓ©jika tolu, mak:
Primeiru, fortalesimentu Γ‘rea protesaun sivΓl, liuhosi fahe esperiΓ©nsia, koΓ±esimentu no kapasidade tΓ©knika hodi dezenvolve no hametin sistema protesaun sivΓl iha nasaun rua.
Segundu, elevasaun kapasidade setΓ³r privadu, liuhosi dezenvolve estratΓ©jia neβebΓ© bele aumenta partisipasaun no kapasidade setΓ³r privadu atu envolve ho ativu iha prevensaun, preparasaun no resposta ba dezastre, nuneβe bele kontribui ba reziliΓ©nsia nasional hasoru risku dezastre naturΓ‘l.
Terseiru, hametin kooperasaun estratΓ©jika ho AHA Centre, liuhosi hafoun no hametin liutΓ‘n ligasaun kooperasaun ho sentru rejionΓ‘l neβe, neβebΓ© iha papΓ©l importante iha koordenasaun asistΓ©nsia umanitΓ‘ria no resposta ba dezastre iha rejiaun Γzia Sudeste. Kooperasaun neβe sei ajuda atu asegura resposta neβebΓ© lalais, koordenadu no efisiente liutΓ‘n iha situasaun emerjΓ©nsia.
Reuniaun bilaterΓ‘l neβe reprezenta pasu importante ida iha esforsu Timor-Leste atu aprende no benefisia husi esperiΓ©nsia Filipina, neβebΓ© iha esperiΓ©nsia signifikativu no sistema dezenvolvidu iha Γ‘rea jestaun risku dezastre naturΓ‘l.
Kooperasaun neβe mos reflete kompromisu nasaun rua nian atu kontinua hametin kapasidade institusionΓ‘l, partilha koΓ±esimentu no dezenvolve mekanizmu resposta neβebΓ© efetivu, ho objetivu prinsipΓ‘l atu fo protesaun ba povu, komunidade no patrimΓ³niu nasional hasoru impaktu dezastre naturΓ‘l. #Delia




