Komunikadu Imprensa
Sorumutu Konsellu Ministrus loron 8 fulan-abril tinan 2026
Konsellu Ministrus halaโo sorumutu iha Palรกsiu Governu, Dili, no aprova projetu arkitetรณniku ba Sentru Konvensaun Dili foun, hafoin anรกlize ba propostas modelu arkitetรณniku neโebรฉ aprezenta hosi Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadรณr Asuntus Ekonรณmikus, Francisco Kalbuadi Lay. Projetu estruturante ida-neโe ho objetivu atu sai uma-naโin ba reuniaun sira ASEAN nian durante Timor-Leste nia prezidรฉnsia iha tinan 2029, inklui simeira Xefe Estadu no Xefe Governu sira nian, no mรณs eventu ho dimensaun boot sira seluk.
Sentru konvensaun foun sei harii iha รกrea portu tuan, iha Baรญa Dรญli nia sorin, no sei inklui edifรญsiu prinsipรกl ida ho sala konferรฉnsia, auditรณrius no pavillaun sira ba espozisaun, no mรณs รกrea komplementรกr sira lazer no turizmu nian, inklui paseiu ida hodi laโo iha kais nia sorin, akuรกriu ida no sentru entretenimentu no komรฉrsiu ida.
***
Nuneโe mรณs ho proposta husi Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadรณr Asuntus Ekonรณmikus, Francisco Kalbuadi Lay, Konsellu Ministrus aprova projetu Rezolusaun Governu ba nomeasaun Duรญlio Marino Gusmรฃo Araรบjo da Silva nuโudar Diretรณr Ezekutivu ba Ajรฉnsia Promosaun Investimentu no Esportasaun Timor-Leste, IP, neโebรฉ koรฑesidu ho naran TradeInvest Timor-Leste.
Nomeasaun neโe bazeia ba kompetรฉnsia tรฉknika no aptidaun neโebรฉ hatudu ona ba kargu neโe, ba mandatu tinan tolu, iha rejime eskluzividade. Duรญlio Marino Gusmรฃo Araรบjo da Silva halaโo knaar nuโudar Diretรณr Adjuntu iha TradeInvest Timor-Leste dezde tinan 2019, antes neโe okupa ona kargu sira nuโudar Diretรณr Promosaun Esportasaun, Jerente Promosaun Esportasaun, no mรณs Jerente Relasaun Esterna no Marketing.
***
Konsellu Ministrus aprova mรณs projetu Rezolusaun Governu, neโebรฉ aprezenta hosi Ministru Administrasaun Estatรกl, Tomรกs do Rosรกrio Cabral, kona-ba orientasaun polรญtika jerรกl Governu nian sobre divizaun administrativa territรณriu no rekoรฑesimentu ba suku no aldeia sira.
Rezolusaun Governu ida-neโe ho objetivu prinsipรกl atu asegura estabilidade divizaun administrativa territรณriu nian, atu nuneโe bele garante koezaun territoriรกl, kontinuidade prestasaun servisu pรบbliku ba populasaun, no preparasaun adekuada ba prosesu eleisaun prezidensiรกl iha tinan 2027.
Nune’e, Governu determina katak sei la kria Postu Administrativu foun no sei la rekoรฑese suku foun, haree ba impaktu ne’ebรฉ bele mosu husi mudansa sira hanesan ne’e ba organizasaun aktu eleitorรกl ne’ebรฉ prevee ona ba tinan 2027. Rezolusaun Governu neโe estabelese mรณs prienximentu obrigatรณriu Fixa Famรญlia nian hosi membru hotu-hotu hosi aldeia ida-idak iha suku ne’ebรฉ pertense ba, atu nuneโe bele reforsa mekanizmu ba identifikasaun no organizasaun komunidade lokรกl sira, no mรณs devรฉr atu kumpre orientasaun sira husi xefe suku ida-idak.
*****
Hafoin aprezentasaun husi Vise-Ministra Finansas, Regina de Jesus, Konsellu Ministrus delibera hodi autoriza Ministra Finansas atu asina akordu subvensaun rua ho Ajรฉnsia Kooperasaun Internasionรกl Korea (KOICA) ba projetus kona-ba Dezenvolvimentu Kapasidade Restaurasaun Florestรกl no Jestaun Sustentรกvel iha Timor-Leste (2026โ2033) no mรณs Programa Integradu Nutrisaun no Seguransa Alimentรกr, Alimentasaun Eskolรกr, Fortifikasaun Alimentรกr, Fortifikasaun Ai-han no Infraestrutura Eskolรกr sira (2026โ2030).
Projetu restaurasaun floresta neโe, ho subvensaun prevee dolar amerikanu millaun 6 no durasaun tinan neen, kobre munisรญpiu Baukau no Manatutu. Ninia objetivu maka reforsa prevensaun ba degradasaun ambientรกl no promove rekuperasaun ekosistema florestรกl sira, liuhosi modernizasaun sentru viveiru nasionรกl, implementasaun programa reflorestasaun, no mรณs kapasitasaun instituisoins pรบblikas no komunidade lokรกl sira. Prevee mรณs envolvimentu diretu husi tรฉkniku no funsionรกrius pรบbliku, no mรณs partisipasaun ativa husi komunidade sira iha jestaun sustentรกvel ba floresta.
ย Programa nutrisaun no seguransa alimentรกr, ho orsamentu dolar amerikanu millaun 7,2 no ho durasaun tinan lima, sei implementa iha munisรญpiu Baukau, Bobonaru, Manufahi, no Vikeke. Projetu ida-neโe ho objetivu atu hadiโa kondisaun ai-han no nutrisaun eskolรกr liuhusi reforsa infraestrutura no ekipamentu dapur eskolรกr, implementa sistema jestaun no monitorizasaun, fortifikasaun ai-han, no mรณs promove kadeia fornesimentu bazeia ba produsaun agrรญkola lokรกl. Inklui mรณs formasaun ba profesรณr sira, pesoรกl estabelesimentu ensinu nian, no komunidade sira, no mรณs apoiu ba dezenvolvimentu agrikultura lokรกl hodi fornese ba eskola sira. REMATA




